arama

Uçakların Kanatlarında Neden Kıvrım Var ?

türk hava yolları ucak
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • 1 Yıldız
    Loading...

Yolcu uçaklarının kanatlarının en uç tarafında gördüğünüz kıvrımların sebebini merak ettiniz mi ? Bu kıvrımlar uçakların uçmasını sağlayan kanatların alt ve üst tarafı arasındaki basınç farkının kanatların uç tarafında bir girdap yaratarak kaldırma kuvvetini düşürmesine karşı alınmış bir önlemdir.

İngilizce’de Wingtip Vortex olarak geçen bu olay Türkçe’ye Kanat Ucu Girdabı olarak yansımıştır. Bernoulli Prensibi sebebiyle herhangi bir akışkan basıncın yüksek noktadan düşük olduğu noktaya akma eğilimindedir. Kanadın ucundaki basınç farkı nedeniyle de, alttaki hava kanadın üstüne akmaya çalışır.

ucak ucu girdabı vortex

Bu durumda hem kanadın altındaki basınç düşer hem de kanadın üstündeki basınç artar. Ve bingo taşıma kuvveti azalır. Bu azalan kuvveti karşılamak içinde uçak motorlarının daha fazla itki sağlaması yani daha çok yakıt harcaması gerekir. Yani görsel olarak etkileyici olan bu manzara, mühendislik açısından düşünüldüğünde verimsiz bir uçak tasarımından başka bir şey olmayacaktır.

Ancak kanadın ucuna eklenen bu kıvrım sayesinde alttaki havanın üstte karışmasını engelleyerek bu girdap nedeniyle oluşacak olan taşıma kuvvetindeki kayıpları azaltır. Görselde göreceğiniz üzere kanat ucu kıvrımı eklenmiş ve eklenmemiş durumda karşılaştırılan girdapların büyüklüğü gösterilmektedir.

Kanat Ucu Girdabı

Kanat Ucu Girdabı

Bir kanadın ucuna ek bir kanatçık parça eklemek, katı yüzey alanını yani uçağın maruz kalacağı sürtünme kuvvetini artırmak demektir. Bu nedenle bu kanatçığın boyu ve açısı oldukça önemlidir. Ne kadar az kısa boylu bir kanatçıkla, ne kadar etkin bir vortex reduction (girdap azaltma) yaratabileceğinizi optimize ederek uçak motorlarının harcaması gereken yakıt miktarını minumuma indirmeniz gerekir. Böylece doğaya daha az karbondioksit salınımı yaparak daha çevre dostu bir uçak yapmış olursunuz.
Japon Uçağı Kanat ucu girdabı - Uçakların Kanatlarında Neden Kıvrım Var ?

Kanatucu Girdabı Örneği , Boeing Dreamliner 787 Uçağı

Uçağın kanadına dikkat ederseniz, yukarı doğru giderek artan bir açıyla yükseliyor. Bunun nedeni uçağın kanadının kendisini kanatçık kullanarak eklenecek olan kanatçıktan kurtularak ,sürtünme kuvvetinden dolayı yaşanacak olan kayıpların önüne geçmektir. Yani göze hoş gelen bu görüntünün pratik anlamda aerodinamik ile ilgili bir nedeni olduğu açıkça görünüyor.