Enflasyon Nedir? Neden Olur?

Enflasyon nedir?

Enflasyon… Son birkaç yıldır çok sık duyduğumuz bir kelime. Halk arasında zam ile karıştırılsa da bu çok yanlış bir düşünce. “Yaşam pahalılığı” diyor olabilirsiniz. Yaklaştınız, ama bu yeterli bir tanım değil.

Enflasyon, ekonomide kelime anlamı olarak “Paranın değerini kaybederek alım gücünün düşmesi” demektir. Yani bir nevi paranın şişmesidir.

Peki neden olur bu enflasyon?

Aslında bu sorunun cevabı “neden bir sürü para basıp ülkemizin borçlarını ödemiyoruz?” sorusunun cevabı ile aynı. Bir kaç basit örnek vereceğim:

A ülkesi adında bir ülke olduğunu varsayalım. A ülkesinde dolaşımda toplam 100 Para birimi (PB) var. Ve A ülkesinde ekmek 1 PB.  Eğer A ülkesinin merkez bankası 100 PB daha dolaşıma sokarsa bu durumda enflasyon meydana gelir ve ekmek 2 PB olur. Peki bunun geri dönüşü yok mu? Tabii ki de var: Eğer bu dolaşıma soktuğu 100 PB yi piyasadan çekmeyi başarabilirse bu durumda ekmek tekrardan 1 PB olacaktır. Ve tabii diğer her şey de eski fiyatına dönecektir.

Enflasyon nedir? Paranın Şişirilmesi

Anlamadınız mı? Başka bir örnek verelim: Bu sefer A ülkesinin nüfusu 100 kişi. Ve bu ülkedeki herkes aylık ortalama bin PB maaş alıyor. Bir anda A ülkesinde maaşlar 1 milyon PB ye çıkarsa ne olur? Paranın değeri adeta düşen uçak gibi yere çakılır.

Yani özet olarak: Ülkenin talebinden fazla para basmak enflasyona sebebiyet verecektir.

Çok fazla ithalatta enflasyon sebebi!

Ayrıca eğer bir ülke ekonomik açıdan dışarı bağımlıysa, ihracattan çok ithalat yapıyorsa da enflasyon gerçekleşir. Çünkü az olan para değerli, çok olan para değersizdir. Yani şöyle: bir devletin kasasında döviz çok, yerel para birimi az ise o ülkede döviz fiyatları yükselir. Tam tersi de olursa o ülkede döviz fiyatları düşer. Döviz devletinin kasasındaki para da aynı şekildedir. ithalat ve ihracatta da para birimleri karşılıklı olarak takas edildiği için paraların değerinin değişmesine yol açmaktadır.

Dünyanın en değerli para birimi!

Kuveyt üstte bahsettiğimiz konuda dahiyane bir strateji uyguladığı için dünyanın en değerli para birimine sahiptir. 1 Kuveyt Dinarı yaklaşık 20 TL etmektedir. Dudak uçuklatıcı değil mi? Peki bu işin sırrı ne? Aslında çok basit:

Kuveyt dünyanın en büyük petrol ihracatçılarından. Sadece bu bile bir sebep ama bitmedi. Kuveyt, ödeme yöntemi olarak yalnızca Kuveyt Dinarı kabul ediyor. Öyle Dolar, Euro falan geçmez. Hal böyle olunca da müşteriler milyarlarca Kuveyt Dinarı satın alıyor ve bu paraları petrol almak için kullanıyor. bunlar Kuveyt’e geri döndüğü gibi Kuveyt’in kasasına milyarlarca Dolar, Euro ve TL giriyor.